Jak wspierać osobę, która jest w toksycznym związku?

Rozpoczynając związek, każdy ma pewne oczekiwania i wyobrażenia jak będzie wyglądała relacja z drugą osobą. Zazwyczaj miłość uskrzydla, wzmacnia pewność siebie, nadaje życiu nowego, lepszego wymiaru. Bywa też, że miłość z czasem zmienia się w toksynę. W toksycznym związku zabierana jest energia, radość, szacunek, poczucie sensu i bycia kochanym, a wkrada się głębokie przygnębienie, smutek, niska samoocena czy poczucia bycia poniżanym.

Czemu ludzie wchodzą w toksyczne związki? 

Główną przyczyną wchodzenia w toksyczne relacje jest doświadczenie nabyte w dzieciństwie, podczas którego nie otrzymano odpowiedniej ilości ciepła, bezpieczeństwa czy zainteresowania ze strony bliskiej osoby. Przez niezaspokojone potrzeby emocjonalne i związane z tym niskie poczucie wartości, podświadomie poszukiwani są partnerzy, którzy będą kontynuować znane, aczkolwiek toksyczne schematy z dzieciństwa. Wzorce te budzą potencjalne poczucie bezpieczeństwa, ale równocześnie wymagają poświęcenia siebie, a nawet utratę tożsamości na rzecz partnera. Takim kandydatem do wspólnego życia w toksycznym związku będzie osoba, która jest niedostępna emocjonalnie, zdystansowana, stanowi w pewien sposób wyzwanie, ma problem z wyrażaniem emocji, jest agresywna bądź posiada zaburzenia psychiczne lub uzależnienia. 

Czego nie mówić osobie w związku? 

Gdy widzimy, że bliska nam osoba jest nieszczęśliwa w toksycznym związku, ciężko nam to zaakceptować, automatycznie włącza się chęć niesienia pomocy oraz wydostania jej za wszelką cenę z tego związku. To normalne, że chcemy, aby zdrowej, szczęśliwej i pełnej szacunku relacji dla osoby, którą kochamy. Warto pamiętać, że to trudna sytuacja i nie powinno mówić niektórych rzeczy, aby nie pogorszyć sytuacji. 

Podczas rozmowy z taką osobą nie należy oceniać, krytykować, zmuszać do rozstania, wzbudzać poczucia winy, smutku czy wyrzutów sumienia. Osoba, która jest w toksycznym związku dostatecznie na co dzień spotyka się z taką treścią kierowaną pod jej adresem. Odejście nie jest prostą decyzją, rzutuje ona na wiele obszarów życia więc sformułowanie: „musisz natychmiast odejść”, nie doprowadzi do żadnego pozytywnego działania a wręcz może wywołać złość i poczucie braku zrozumienia.

Nie należy stawiać ultimatum, prowokować konfliktów między partnerami, jak również wielorazowo wspierać finansowo, gdy okazuje się, że toksyczny partner korzysta z tych pieniędzy. Nie sugerujmy agresywnych, nieetycznych rozwiązań a zachęćmy do bezpiecznego sposobu rozwiązania problemu. 

Co zrobić, aby pomóc osobie w toksycznym związku? 

Nie możemy zmusić kogoś do odejścia, ponieważ to druga osoba podejmuje decyzje o swoim życiu i musi zrobić to samodzielnie. Nie oznacza to jednak obojętności w naszym działaniu. Najważniejsze jest wsparcie drugiej osoby w potrzebie. Mogą być momenty kryzysu, kiedy osoba w toksycznym związku będzie tracić wiarę w siebie, w podejmowaną decyzję o odejściu, rozstaniu czy powrocie do związku. Może być też tak, że będzie potrzeba wsparcia emocjonalnego, wysłuchania i stworzenia bezpiecznej przestrzeni do rozmowy.  

Bardzo ważne jest, aby przypominać tej osobie o jej wartości, szacunku na jaki zasługuje, o tym jak życie może wyglądać bez toksycznego partnera. Upewnijmy, że zawsze może na nas liczyć: to poprawi samopoczucie oraz pewność siebie jak również może pomóc w podjęciu decyzji o odejściu z toksycznego związku.  Gdy bliska nam osoba będzie chciała odejść, warto konkretnie zapytać w jaki sposób możemy jej pomóc, np. w formie pomocy materialnej, noclegu czy bycie kierowcą podczas załatwiania formalności. Upewnijmy się czy czuje się bezpiecznie, potrzebuje pomocy prawnej czy numerów na infolinię. Przypominaj tej osobie, że jest silna, że ma szansę na większy sukces w życiu bez partnera, aby nie poddawała się. Powiedzmy głośno, że tak miłość nie wygląda, że zasługuje na normalne życie pełne bezpieczeństwa i szczęścia. 

Gdy widzimy, że sytuacja staje się niebezpieczna, naszym obowiązkiem jest zgłoszenie tego do organów ścigania. 

Fakty i mity o toksycznym związku 

Toksyczne związki zdarzają się tylko w grupach o niskim poziomie wykształcenia i sytuacji ekonomicznej – MIT

Łatwo jest zakończyć toksyczny związek – MIT

Osoba, która zastosuje jednorazowo przemoc w związku więcej jej nie powtórzy bo twierdzi, że żałuje i to się nie powtórzy – MIT: zazwyczaj jest to początek kolejnych zachowań przemocowych. 

Zawsze można zakończyć toksyczny związek – FAKT. 

Alkohol i inne używki są powodami, które zwalniają z odpowiedzialności za czyny – MIT. 

Brak przyzwolenia na poniżanie, karanie czy bicie bez względu na to, co się zrobiło – FAKT. 

Jest wiele miejsc, gdzie można otrzymać pomoc dedykowaną osobom w toksycznym związku – FAKT


Źródła:

  1. Forward S., Frazier D., Toksyczny partner. Jak uwolnić sięz niezdrowej relacji, GWP, Gdańsk 2018.
  2. Jankiewicz A., Toxic. Jak radzić sobie z osobami, które utrudniają Ci życie, Złote Myśli, Gliwice 2012. 
  3. Wojciszke B., Psychologia miłości., GWP, Gdańsk 2009.
Edyta Kwiatkowska

Edyta Kwiatkowska

Edyta Kwiatkowska - psycholog, terapeuta młodzieży i dorosłych w nurcie integratywnym, konsultant rodzinny. W swojej pracy aktywnie wspieram osoby, które doświadczają różnych trudności życiowych i potrzebują pomocy, jak i rodziców małych dzieci oraz Polonię za granicą. Pracuję w formie online, co pozwala na łatwiejsze i szybsze dotarcie z pomocą psychologiczną do szerszej grupy osób. Ponadto zajmuję się psychoedukacją na profilach w mediach społecznościowych oraz portalach psychologicznych.
Uważasz artykuł za ciekawy lub pomocny? Podziel się z innymi
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Polecane artykuły

O terapii

12 kroków, a psychoterapia

Program 12 kroków to 12-stopniowy program, który wspiera osobę uzależnioną w powrocie do zdrowia. Taka osoba przechodzi go zazwyczaj w grupie samopomocowej np. AA (anonimowych alkoholików), która prowadzona jest przez osobę bardziej doświadczoną. Taką, która przeszła już przez program 12 kroków i jest obecnie w remisji choroby uzależnienia.

Zaburzenia

Integracja sensoryczna (SI) – czym jest? Jakie są jej zaburzenia

Integracja sensoryczna to proces neurologiczny, który zachodzi w ośrodkowym układzie nerwowym. Bodźce zmysłowe docierają do mózgu różnymi kanałami sensorycznymi i są przez układ nerwowy odpowiednio przetwarzane tak, że człowiek tworzy spójny obraz siebie i świata zewnętrznego. Posiada także zdolność dostosowywanie się do stale zmieniającego się środowiska. Trudności pojawiają się, gdy procesy integracji sensorycznej (si) są zaburzone.

Jakie są przyczyny, objawy oraz możliwości terapii zaburzenia przetwarzania sensorycznego? Dlaczego integracja sensoryczna jest tak istotnym procesem? Jak wygląda diagnoza integracji sensorycznej?

Uncategorized

Psychopata – jakie są cechy osobowości psychopatycznej (antyspołecznego zaburzenia osobowości)

Wyrażenie “psychopata” bywa w języku potocznym (nad)używane jako obelga wobec osoby, której zachowania są wysoce niedostosowane społecznie lub wręcz przerażające. To etykietka często nadawana pochopnie osobom, które nas skrzywdziły lub postąpiły w zupełnie niezrozumiały sposób. Warto mieć na uwadze, że w psychologii nie występują takie pojęcia jak: psychopata, psychopatka, psychopaci, czy osobowość psychopatyczna. Istnieje natomiast antyspołeczne zaburzenie osobowości, które w języku potocznym funkcjonuje jako psychopatia.

Rodzina i dzieci

Kompleks Edypa

Kompleks Edypa to pojęcie, które do nomenklatury psychologicznej wprowadził psychoanalityk Zygmunt Freud. Znane jest ono z mitologii greckiej i historii o królu Edypie, który nie wiedząc kim są jego biologiczni rodzice, zabił swojego ojca i ożenił się z własną matką, z którą następnie miał dzieci. Jako że treść mitu przedstawia dosyć szokującą historię, a język psychoanalityczny nie należy do łatwych – wiele osób może czuć się zniechęconych do zgłębiania tego pojęcia. Czym jest kompleks edypa w psychoanalizie? Jaki może mieć wpływ na dorosłe życie człowieka?