Sprawdzone sposoby na stres

Postać Hansa Selyego jest niewątpliwie związana z tematyką stresu. Ten kanadyjski lekarz i naukowiec wprowadził pojęcie stresu i jest uważany za pioniera badań w tym zakresie. Wprowadził podział na dobry stres (eustres) i zły (dystres). Dobry to taki, który pobudza, mobilizuje do działania, sprawia, że wzrasta poziom adrenaliny i jesteśmy w stanie szybko zareagować na daną sytuację np. podbiec do autobusu; jego działanie jest krótkotrwałe. Jest czymś naturalnym, potrzebnym do życia i rozwoju.

Kiedy jednak przedłuża się, staje się niekorzystny dla naszego organizmu. Negatywnie oddziałuje na układ odpornościowy, pokarmowy, krążeniowo-oddechowy i hormonalny. Powoduje problemy z pamięcią, snem, metabolizmem i sprawnością seksualną. Niemożliwe jest całkowite wyeliminowanie stresu ze swojego życia. Zresztą, byłoby to niezdrowe bo optymalny jego poziom jest korzystny dla naszego funkcjonowania psychicznego i fizycznego. Co zatem możemy zrobić, by lepiej sobie z nim radzić, by pozostał na dobrym dla nas poziomie? 

Jakie są zdrowe sposoby radzenia sobie ze stresem?

Łącząc wiele teorii i badań obecnie postrzegamy stres jako proces, relację między osobą a środowiskiem, w którym żyje. Pojawia się wtedy, kiedy zostaje zakłócona równowaga między zasobami, możliwościami osoby a wymaganiami. Wymaganiami mogą być czynniki zewnętrzne (np. przygotowanie prezentacji do pracy) jak i wewnętrzne (nasze wysokie wewnętrzne standardy, wymagania) przejawiające się np. w myślach tj.: „muszę to zrobić perfekcyjnie”. Jednymi z najbardziej skutecznymi strategiami radzenia sobie ze stresem są te, które są skoncentrowane na działaniu i służą rozwiązaniu problemów.

Przygotowanie

Jedną z takich technik jest dobre przygotowanie. Jeśli mam do wygłoszenia referat i sytuacja ta napawa mnie lękiem to przygotowanie merytoryczne tematu pomoże mi obniżyć stres.

Planowanie

Kolejnym sposobem może być planowanie. Na kartce papieru piszemy nazwę problemu (np. praca) i tworzymy plan zawierający kolejne kroki, które podejmiemy, by zająć się problemem.
Pomysłów może dostarczyć nam tzw. burza mózgów podczas której wypisujemy wszystkie propozycje (bez oceniania). W późniejszym etapie analizujemy je i wybieramy te, które rzeczywiście możemy i chcemy wykorzystać. Następnie wcielamy je w życie. Technika ta może pomóc złagodzić stres poprzez samo to, że nazwiemy, sprecyzujemy nasz problem, bardziej rozeznamy się w sytuacji, która go dotyczy i sprawdzimy swoją sferę wpływu – co mogę zrobić, co chcę zrobić a co zupełnie się nie sprawdzi.

Informacje

Przy krótkotrwałych wyzwaniach pomocne może okazać się poszukiwanie informacji, doczytywanie w temacie źródła stresu (np. czy warto się zaszczepić) bo zmniejszy niepewność i poszerzy naszą wiedzę w danym temacie. Ważne przy tym, by sięgać po informacje ze sprawdzonych, polecanych źródeł. Jeśli jednak stres długo się utrzymuje szukanie informacji, nadmierne drążenie tematu może prowadzić do pojawienia się chaosu informacyjnego i w efekcie spotęgować poziom stresu. Np. jeśli długo zwlekam z podjęciem decyzji o zaszczepieniu się, cały czas poszukuję informacji w Internecie, pytam o radę bliskich i znajomych to w końcu nie wiem co mam zrobić a taki dylemat decyzyjny wzmaga moje napięcie.

Wizualizacja

Za pomocą technik wyobrażeniowych mogę zmienić nastawienie do czekającej mnie stresującej sytuacji (np. wystąpienia publicznego) i zwiększyć kompetencje poradzenia sobie z nią. By doświadczyć na własnej skórze, jak to działa spróbujmy bardzo dokładnie wyobrazić sobie czekającą nas sytuację angażując wszystkie zmysły – co widzimy, jak wygląda przestrzeń wokół nas, jak jesteśmy ubrani, co słyszymy itp. Zastanówmy się jak chcielibyśmy się czuć w tej sytuacji, czego doświadczyć np. czuć się pewnie, mówić rzeczowo, ciekawie kiedy przemawiamy przed publicznością, widzieć zainteresowanie na twarzach słuchaczy. Spróbujmy to poczuć, zobaczyć. Taka wyobrażona sytuacja jest „próbą generalną” przed wejściem w realną sytuację. Nasz umysł bowiem nie odróżnia rzeczywistej sytuacji od wyobrażonej i tak samo na nie reaguje. Dlatego ćwicząc kilka razy „wejście” w stresującą sytuację w wyobraźni sprawiamy, że ta mająca miejsce w realu będzie mniej budziła w nas lęk.

Wsparcie społeczne

Posiadanie wsparcia społecznego niweluje stres. Dobrze jest mieć koło siebie osoby, które w trudnym momencie udzielą pomocy instrumentalnej np. podwiozą do szpitala, zaopiekują się kotem ale też takie, którym można się zwierzyć, opowiedzieć o trudnościach i wyrazić swoje uczucia bo tłumione podwyższają wskaźniki ciała i powodują napięcie. Dobrą metodą pozbycia się nagromadzonej energii emocjonalnej mogą być ćwiczenia fizyczne. Wiele badań ponadto potwierdza, że regularny trening fizyczny uodparnia nasz organizm na przyszłe stresowe sytuacje a praca z umysłem – technikami uważności łagodzi niepokój.

Wszystkiego można się nauczyć

Nie ma jednej gotowej recepty na radzenie sobie ze stresem dobrej dla każdego. Jednak w toku życia mamy czas na to, by przyjrzeć się sobie. Sprawdzać, testować, co jest dobre dla nas, co działa a co nie. Dobrze byłoby gdybyśmy patrzyli na siebie z życzliwością i wybierali konstruktywne metody obniżania napięcia. Nawet jeśli teraz tego nie potrafimy, nigdy nie jest za późno, by się tego nauczyć.


Bibliografia
1. Bamberger C. M. (2008). Zrozumieć stres. Jak nie dać się nerwom i zadbać o spokój. Gliwice: Helion;
2. Heszen I. (2013). Psychologia stresu. Korzystne i niekorzystne skutki stresu życiowego. Warszawa: PWN SA; 
Wheeler C. M. (2011). 10 prostych sposobów radzenia sobie ze stresem. Sopot: GWP.

Adelina Naglik

Adelina Naglik

Psycholog, absolwentka Uniwersytetu Łódzkiego. Swoje doświadczenie zawodowe budowała pracując z dziećmi i młodzieżą jako kurator społeczny, osobami uzależnionymi od alkoholu oraz jako wykładowca akademicki na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Od ponad 10 lat realizuje się w pracy z osobami starszymi, prowadzi terapię indywidualną i zajęcia usprawniające funkcjonowanie poznawcze. Psychologia to jej hobby. Regularnie bierze udział w szkoleniach ulepszających warsztat pracy. Skończyła studia podyplomowe z zakresu Interwencji Kryzysowej, Terapii Poznawczo - Behawioralnej oraz Dialogu Motywującego. Relaksuje się czytając książki o różnorodnej tematyce. Uwielbia biegać i praktykować jogę.
Uważasz artykuł za ciekawy lub pomocny? Podziel się z innymi
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Newsletter

Zostaw nam swój adres e-mail jeśli chcesz otrzymywać kolejne artykuły bezpośrednio na swoją skrzynkę

Polecane artykuły

Rodzina i dzieci

Kryzys w małżeństwie po urodzeniu dziecka 

Każdy nowy etap życia nieodłącznie wiąże się z pewnymi zmianami. Jednym z takich etapów jest pojawienie się nowego członka rodziny. Narodziny dziecka to nie tylko radość i ekscytacja. To również szereg nowych obowiązków, nierzadko nieprzespane noce, zmęczenie i brak czasu. Jak pokazują badania i statystyki, narodziny dziecka zwiększają też szanse na kryzys w związku.

Relacje i związki

FOMO- na czym polega ten syndrom? Jak sobie z nim radzić?

FOMO jako stosunkowo nowe zjawisko w dobie internetu, jest ważnym i aktualnym tematem zarówno ze względu na wpływ jakie ma na nasze życie, ale też na coraz większą powszechność i świadomość tego zjawiska. Jesteśmy bardzo aktywni w świecie wirtualnym. Przeciętnie spędzamy w sieci ponad 2 godziny dziennie (przynajmniej!) i posiadamy od kilku do kilkunastu kont na różnych stronach internetowych czy portalach. Od kilku lat na terenie Polski przeprowadzane są badania na podstawie których postaje raport na temat FOMO wśród polskich internautów.  Bazując na najnowszych danych z 2021 roku, poniżej bliżej przyjrzymy się temu zjawisku.

ADHD człowiek bawiący się piłeczkami
Zaburzenia

ADD i ADHD – czym się od siebie różnią 

Termin ADHD jest powszechniej używany, niż ADD. W mowie potocznej ADHD zazwyczaj używane do opisania problemów dotyczących dzieci energetycznych, które nie potrafią usiedzieć na miejscu, które lubią biegać i robić kilka zadań jednocześnie, bez skupienia się na działaniu. Jednak ADD i ADHD to dużo więcej niż wspomniane zaburzenia koncentracji uwagi.

Zaburzenia

Jak radzić sobie ze stanami lękowymi? Kiedy iść do psychiatry?

Zaburzenia lękowe są najczęściej występującymi zaburzeniami psychicznymi. Zgodnie ze statystykami WHO z 2015 roku zaburzenia lękowe występują u 3,6% populacji na świecie (czyli ok. 264 milionów osób), częściej pojawiają się u kobiet niż mężczyzn. Najbardziej powszechna jest fobia specyficzna (6–12%), a najrzadziej spotykane są zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (ok. 3%). Kobiety najczęściej doświadczają takich zaburzeń lękowych jak napady paniki, agorafobia, fobie specyficzne, fobia społeczna, zespół lęku uogólnionego oraz zespół stresu pourazowego. W przypadku występowania lęku społecznego stwierdzono, że z podobnym prawdopodobieństwem może wystąpić zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.