Terapia krótkoterminowa

W czasie trwania sesji psychoterapeutycznej, najczęściej na jednej z pierwszych pada pytanie od pacjenta: „ile będzie trwać terapia?” Ludzie chcieliby, aby terapia była krótka, efekty przychodziły szybko i najlepiej już na stałe. Jednak czas trwania psychoterapii zależy od wielu czynników, m.in. rodzaju i złożoności problemów (zaburzeń), świadomości, motywacji i zaangażowania pacjenta, a także wybranego nurtu terapii.

Jeśli chodzi o czas trwania terapii to możemy podzielić je na:

  • krótkoterminowe (np. terapia skoncentrowana na rozwiązaniach, intensywna krótkoterminowa terapia psychodynamiczna) – taka terapia trwa mniej więcej od 2 do 6 miesięcy;
  • średnioterminowa (np. terapia poznawczo-behawioralna) – może trwać od 6 miesięcy do roku;
  • długoterminowa (np. terapia psychoanalityczna)- trwa zazwyczaj kilka lat. 

Podany czas trwania terapii jest średni i zakłada systematyczne spotkania raz w tygodniu. 

W artykule zostaną opisane dwie najbardziej popularne terapie krótkoterminowe: krótkoterminowa terapia psychodynamiczna oraz terapia skoncentrowana na rozwiązaniach

Czym jest krótkoterminowa terapia psychodynamiczna?

W latach 50-tych XX wieku Michael Balint i David Malan rozwinęli model krótkoterminowej terapii psychodynamicznej. Uważali oni, że kluczem tego rodzaju terapii jest umiejętność terapeuty do oceny pacjenta oraz znalezienie i określenie celu terapii. Kolejnym istotnym punktem terapii jest tzw. korektywne doświadczenie emocjonalne, czyli odreagowanie emocjonalne, rozpoznawanie swoich uczuć i przeżywanie ich razem z terapeutą. Ostatnią zasadą psychodynamicznej terapii krótkoterminowej jest określony czas trwania – terapia kończy się, wtedy gdy wcześniej postawiony cel zostaje osiągnięty. 

Techniki w terapii krótkoterminowej

To co najbardziej różni psychodynamiczną terapię krótkoterminową od klasycznej długoterminowej to zastosowane techniki. W tej pierwszej, terapeuta chętnie zadaje pytania, prowadzi dialog z pacjentem, zadaje prace domowe, które mają na celu kontynuować pracę terapeutyczną między sesjami. Pacjent może też sam decydować o dłuższych odstępach między sesjami. Kolejną techniką odróżniającą te dwie terapie jest podsumowanie i dawanie informacji zwrotnych przez terapeutę. Malan stworzył także listę zadań, które muszą być przeprowadzone w terapii. Są to: przeprowadzenie wywiadu z pacjentem, zatroszczenie się o niego oraz zbadanie siły ego i znaczenie postawionego problemu. Obecnie znana i praktykowana jest intensywna krótkoterminowa terapia psychodynamiczna (ISTDP), która łączy metody terapii poznawczej i psychoanalitycznej. 

Terapia krótkoterminowa – dla kogo?

Dla jakich pacjentów przeznaczony jest ten rodzaj terapii? ISTDP polecana jest dla osób indywidualnych, par i małżeństw oraz grup. Terapia krótkoterminowa świetnie radzi sobie z zaburzeniami lękowymi, depresją, zaburzeniami psychosomatycznymi i adaptacyjnymi, a także jest przeznaczona dla wszystkich tych, którzy nie mogą skorzystać z terapii długoterminowej.  

Czym jest terapia skoncentrowana na rozwiązaniach? 

Terapia ta została stworzona w latach 70-tych XX wieku przez Steve de Shazer i Insoo Kim Berg. Zauważyli oni, że bardziej owocne jest koncentrowanie się na celach klienta zamiast na jego problemach czy dysfunkcjach. TSR zakłada, że klient zgłaszając się po pomoc, sam najlepiej wie czego najbardziej potrzebuje i dlatego to on wyznacza cele terapii oraz daje sposoby do rozwiązania swoich problemów.

TSR – założenia, techniki i cele

Inne założenia terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach to:

  • skupienie się na teraźniejszości oraz przyszłości, a nie na przeszłości;
  • kluczowe jest wzmacnianie klienta w szukaniu rozwiązań, skupianie się na jego zasobach;
  • filozofia TSR to: „Jeśli coś działa, to rób tego więcej”, „Jeśli coś nie działa- zrób coś innego”, „Jeśli coś się nie zepsuło – nie naprawiaj”;
  • terapeuta nie obwinia ani nie osądza klienta, ale zadaje mu pytanie jak udało mu się przetrwać/ jak sobie radził w tych warunkach w jakich się znajduje;
  • terapeuta powinien mieć na uwadze, że czas trwania terapii ma być jak najkrótszy.

Do najważniejszych technik, które są stosowane w tym podejściu są: komplementowanie, pytania o oczekiwania, pytania o cud/ cel, skalowanie, pytanie o radzenie sobie. Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach polecana jest osobom w kryzysie, rodzicom przeżywającym kłopoty wychowawcze, osobom uzależnionym i współuzależnionym oraz dzieciom. 


Literatura

  1. Klimkowska K. (2018). Zastosowanie podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach we wzmacnianiu stanu Ja-Dorosłego. Edukacyjna Analiza Transakcyjna 7. 85-98. Lublin. 
  2. Laboratorium Edukacji i Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach. Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach, https://www.letsr.pl/tsr/, [dostęp: 07.12.2021]. 
  3. Mander G. (2006). Psychodynamiczna terapia krótkoterminowa. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Justyna Godula

Justyna Godula

Psycholog, psychoterapeutka w nurcie poznawczo-behawioralnym w trakcie nauki. Pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Aktywnie wspiera mamy w okresie poporodowym.
Uważasz artykuł za ciekawy lub pomocny? Podziel się z innymi
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Newsletter

Zostaw nam swój adres e-mail jeśli chcesz otrzymywać kolejne artykuły bezpośrednio na swoją skrzynkę

Polecane artykuły

Praca

Kompetencje miękkie i twarde – czym są?

Najistotniejszym elementem sukcesu wszelkiego rodzaju przedsiębiorstw i organizacji są pracownicy. To właśnie oni dzięki swoim umiejętnościom, kwalifikacjom i zaangażowaniu, rzetelnie  wykonują wyznaczone im zadania i wspólnie dążą do określonych przez firmę celów. Z tego  powodu obserwujemy coraz więcej pojawiających się na rynku instytucji oferujących fachową pomoc w zarządzaniu zasobami ludzkimi (HR), zajmujących się między innymi rekrutacją pracowników. Wszystko to w myśl obsadzenia na danym stanowisku najbardziej odpowiedniego  kandydata, posiadającego wymagane kompetencje i zdolności.  Pod uwagę brany jest ogół predyspozycji danej osoby, w tym umiejętności twarde i miękkie.

zapięta kłódka
Relacje i związki

Żałoba po rozstaniu- jakie są jej etapy i jak sobie z nią radzić? Etapy żałoby po rozstaniu 

Słowo „żałoba” w pierwszej chwili kojarzy się ze stanem po śmierci bliskiej osoby. Mało kto interpretuje rozpad związku w kategorii żałoby. Rozstanie porównywalne jest do doświadczenia śmierci drugiej osoby, ale z tą świadomością, że bliska osoba mimo iż żyje, nie jest już z nami. Warto nazwać to zjawisko i nie bagatelizować uczuć towarzyszących rozstaniu ani faktu, że pojawia się żałoba po rozstaniu. Koniec związku to trudny moment, na który nie jesteśmy przygotowani będący źródłem cierpienia, zarówno dla tych, którzy postanowili odejść, jak i dla tych, od których partner odszedł.

Choroba afektywna dwubiegunowa
Uncategorized

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChaD)

Każdy z nas od czasu do czasu miewa wahania nastroju i nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Kiedy spotyka nas coś dobrego możemy wpadać w euforię, kiedy coś złego – reagujemy smutkiem. Pytanie, które należy zadać – gdzie jest granica „zdrowych” wahań nastroju? Na pewno w momencie, gdy owe wahania znacząco obniżają nasze funkcjonowanie a one same są zbyt intensywne.

Stopy dziecięce
Rodzina i dzieci

Depresja poporodowa

Czas ciąży uważany jest za radosny czas oczekiwania na nowego członka rodziny. Urządzanie pokoiku, kompletowanie wyprawki, a następnie już pojawienie się tego dzieciątka na świecie są ekscytującymi wydarzeniami. Często widzimy piękny obrazek przytulonej mamy z noworodkiem czy czułe zdjęcia całej rodziny w komplecie. Co jednak, gdy zamiast fali miłości pojawia się niechęć, a zamiast szczęścia – poczucie winy i niewyobrażalny lęk? Oprócz tego zaczyna pojawiać się wstyd, no bo jak mogę nie chcieć, nie kochać swojego dziecka, na które być może tyle czekałam/ czekałem? Tym stanom może być winna depresja. Depresja poporodowa.